Home UžiceIstorija grada Prvi Partizan Užice – kratka istorija

Prvi Partizan Užice – kratka istorija

by Jovan Jovanovic
0 comment

Priča o preduzeću Prvi partizan Užice je počela dvadesetih godina prošlog veka. Osnivač fabrike, Jakob Pošinger, je 1927. godine u saradnji sa vojskom i vladom Kraljevine Jugoslavije preselio svoju proizvodnju iz Kranja (Slovenija) u Užice.

 

Nakon nabavke mašina pogoni su bili opremljeni za proizvodnju lovačkih pušaka i pištoljske municije.
Fabrika je počela sa radom 1. maja 1928. godine u kasarni „Stevan Nemanja“ u Krčagovu. Tokom prve dve godine u fabrici je radilo 150 radnika.

 

Vlasti grada Užica su 1935. godine poklonili g. Pošingeru zemljište na kome je izgrađena nova fabrika. Polaganje kamena temeljca 20. juna 1935. godine je označilo početak izgradnje prve privatne fabrike ovakve vrste na Balkanu.
Zvanično ime fabrike je bilo „Fabrika oružija i municije Užice“ – FOMU.

U početku FOMU je proizvodila više različitih kalibara uključujući Central 7mm, 12mm, Brauning 6.35mm, 7.65mm, 9mm, Srpski Nagant 7.62mm, a takođe i lovačke specijalne čaure za bezdimnI barut. Pravljene su i jednocevne i dvocevne lovačke puške kalibra 12, 16 i 20.

U narednim godinama fabrika je počela proizvodnju vojnih pušaka kalibra 7.9mm i municije za državni pištolj kalibra 9mm. Takođe je rađen i remont vojnih pušaka.

Na početku Drugog svetskog rata okupacione snage su teško oštetile proizvodne pogone i uništile upravnu zgradu do temelja. Grad je oslobođen 24. septembra 1941. godine i fabrika oružija je ponovo počela sa radom pod kontrolom partizanskih vlasti. Pogoni za proizvodnju municije i alatnica su preseljeni u tunele trezora Narodne banke dok su ostali pogoni preseljeni u okolinu grada.

Tokom tog perioda Užice je bio jedini grad u Jugoslaviji, a verovatno i u Evropi, u kome je fabrika oružija radila pod okupacijom. Fabrika je imala veoma važnu ulogu u opremljanju jedinica Narodno oslobodilačke vojske i bila je veoma poznata po proizvodnji „tankih i dugačkih pušaka“ – partizanki i ručnih granata.

Fabrika je prestala sa radom 22. novembra 1941. godine kada je u podmetnutnoj eksploziji poginulo više od 120 radnika.

Po završetku Drugog svetskog rata, 5. septembra 1947. godine, FOMU je dobila novo ime „Prvi partizan“ i postala je vlasništvo države.

Krajem sedamdesetih godina preduzeće „Prvi partizan“ je počelo izgradnju novih pogona i objekata što je omogućilo povećanje kapaciteta i uvođenje novih proizvoda.

Deo proizvodnog asortimana Prvi Partizan / Izvor: prvipartizan.comIzvor: Prvi Partizan

za još vesti pratite ERO

Related Posts

Leave a Comment